Moje róże – moja pasja

Louis van Houtte

Chromolitografia pochodzi z dzieła Hippolite Jamain – Les Roses.

Remontantka.

Synonim – Van Houtte.

Hodowca – Francois Lacharme, rok 1869.

Kwiaty – purpurowe do purpurowo czerwonych, średnicy 9- 10 cm, złożone z około 40 płatków. Kwiaty są kształtu kulistego zbliżone formą do kwiatów centifolii,  bardzo dobrze powtarza  kwitnienie.

Chromolitografia z Rosen Zeitung .

Zapach – mocny.

Krzew – o ciernistych pędach i nieco słabszej od innych remontantek mrozoodporności, porównywalnej do mieszańców herbatnich.

Liście  – jasno zielone, matowe, podatne na rdzę róży.

Pochodzenie – siewka General Jacqueminot.

Fotografia pochodzi z książki Róże w ogrodzie rok 1927 Bronisław Gałczyński.

Brent Dickerson w Old rose Advisor, str.139, podaje za l’Horticoulter Francais, taką oto anegdotkę. Otóż w roku 1850, na jednej z wystaw poświęconej roślinom ozdobnym , w Lyonie,  wystawiał swe róże między innymi, monsieur Guillot starszy   i otrzymał tamże – jakże by inaczej – pierwszą nagrodę. W tym samym czasie wystawiał też Lacharme, który pokazał był   bardzo podobną różę – właśnie Louis vam Houtte. W ocenie mons. Guillot, była to lepsza róża. Postąpił więc w sposób, który dzisiejszym “dżentelmenom ” jest całkowicie obcy. Wycofał swoją różę z obrotu handlowego na to miejsce wprowadzając odmianę Lacharme i usilnie ją przy tym propagował. I jeszcze jedna uwaga. Przytaczając ta historię użyłem słowa anegdota. Tak, dla dzisiejszej odmiany bisnesmenów brzmi to jak anegdota. Takie bowiem zachowania są dla nich obce. Dlaczego więc użyłem słowa anegdota? Myślę że to określenie bardziej uprawdopodabnia tą historię.

Omawianie tej odmiany jest też świetnym pretekstem by słów parę napisać o  Louis van Houtte /1810- 1876/genialnym botaniku pochodzenia belgijskiego. Van Houtte był nie tylko ogrodnikiem i uczonym – był także artystą w każdym tego słowa znaczeniu. Wydał  wspaniałą pracę o ogrodnictwie europejskim dziewiętnastego wieku ,  Flore des Serres et Jardins de l’Europe, w 23 tomach, ilustrowaną, zawierającą około 2000 barwnych rycin,litografii i chromolitografii -  będącą dziś istną encyklopedią  tego co uprawiało się w Europie owego czasu. Część tomów tego dzieła ukazała się już po jego śmierci.Już tylko ta praca by wystarczyła by uwiecznić jego imię. Był też dyrektorem ogrodu botanicznego w Brukseli. Nadto w Gandawie założył szkołę ogrodniczą , poza tym miał ogromną kolekcję roślin i  prowadził dużą firmę ogrodniczą zajmującą się rozmnażaniem roślin.

Louis van Houtte   urodził się we Francji w Ypres, ówczesnej stolicy departamentu Lys. Odebrał staranne wykształcenie w Paryżu, w Wyższym Instytucie Handlowym i zawsze wyznawał poglądy bardzo frankofilskie. Od młodości interesował się ogrodnictwem: Był założycielem czasopisma ‘Horticuler Belge w 1833r. tuż po utworzeniu Belgii, następnie dyrektorem Ogrodu Botanicznego w Brukseli, od 1836 do 1838r. wreszcie w 1839r. stworzył własny zakład ogrodniczy, który stał się jednym z najważniejszych z Belgii a nawet  Europy.

Faktem jest, że Maison Van Houtte oferował spory wybór róż. Na przykład katalog z 1844 r. zawierał ponad 1700 odmian. Jednak zdecydowana większość tych róż była francuska.  Van Houtte był właściwie tylko dystrybutorem francuskich róż, które odsprzedawał w Anglii i Niemczech a także we Francji. W swoim katalogu z 1851 r. zaproponował dwadzieścia nowości z 1850 r.: wszystkie były pochodzeniafrancuskiego, uzyskane przez Laffaya, Oudina. Margottina i innych. – Podaję za F. Joyaux  – La rose une passion francais – strona 143.

Jednak Louis Van Houtte sprzedawał nie tylko odmiany francuskie. Istotną częścią jego katalogu były również róże pozyskane od jego przyjaciela Louisa Parmentiera (1782-1847), największego belgijskiego hodowcy pierwszej połowy XIX wieku, mającego siedzibę  na południe od Brukseli). Kiedy ten ostatni zmarł , jego kolekcja liczyła około 3000 odmian. w tym 855 własnych.   Sprzedawane zostały na aukcjach przez wdowę po nim, część prawdopodobnie kupili również francuscy hodowcy, w tym Vibert.

Lacharme Francois

Captain Christy

fotografie – przez uprzejmość Pani Małgorzata Kralka w  rosarium L’Age bleu Rose Park, Stowarzyszenia Lost Beauties 2012 Remontantka.  Równie dobrze można zaliczyć tą wspaniałą różę do jednego z pierwszych w ogóle mieszańców herbatnich, tak czyni to np. B. Dickerson , zaliczając ją  do pierwszych osiemnastu proto  mieszańców herbatnich.Odmiana ta, do dziś jest chętnie i powodzeniem uprawiana.

  Rycina pochodzi z obszernego wydawnictwa z roku    Dictionaire des roses Maxa Singera z roku 1885 .

Chromolitografia pochodzi z książki Le Livre d’Or des Roses Paula Heriot .

Hodowca – Francois Lacharme, rok 1871. Ten sam Lacharme któremu zawdzięczamy inną wspaniałą remontantkę Victor Verdier. Tu wystąpiła w roli rośliny matecznej.

Kwiaty – jasno różowe z wyraźnie ciemniejszym centrum kwiatu. Kwiaty wspaniałe się prezentują osiągając średnicę 10 i więcej centymetrów, a złożone są z ponad 40 płatków. Kwitnąc zawiązują się na pędach na ogół pojedynczo. Dobrze powtarza kwitnienie. Kwiaty w deszczową pogodę mogą mieć problemy z rozwijaniem się.
Zapach umiarkowany, herbatni
Krzew – bardzo dobrze się krzewi a jej praktycznie bezcierniowe pędy dorastają do 120 cm.
Liście  - matowe, jasno zielone.
Pochodzenie -* Victor Verdier* x Safrano .
Szczyt popularności tej odmiany przychodzi na przełomie wieku XVIII i XIX. Stąd pojawiają się w tym czasie liczne sporty i tak: Climbing Captain Christy w roku 1881, Julie Tepelmann rok 1890, Captain Christy a Fleurs Panachees w roku 1896,  Captain christy  a Fleur Rouges rok 1898, Captain Christy a Fleur Blanc w roku 1902. Znalazłem jeszcze dwa przypadki użycia jego w programach hodowlanych innych hodowców. Raz jako roślina mateczna  a chodzi tu o Mme Edme Cocteau Margottina. I również raz jako ojcowska a w roli matecznej wystąpiła Magna Charta. chodzi tu o odmianę  Souvenir de McKinley Godarda z roku 2902.
Popularność tej odmiany, powinna zachęcać innych hodowców do stosowania jej w programach hodowlanych dla właściwego zbalansowania cech mieszańców herbatnich i remontantek. Nazwa upamiętnia angielskiego dzięwiętnastowiecznego rosarianina amatora. Nazwę tę nadał Lacharme na wyraźną sugestię Williama Paula.
Na fotografii znalazła się również forma pnąca tej róży – Captain Christy Clg. wyselekcjonowana przez Lacharma w roku 1873.To ta na fotografiach obok.

Fotografie – przez uprzejmość Pani Małgorzata Kralka Europa Rosarium Sangerhausen 2013.

Xavier Olibo

fotografie – przez uprzejmość Pani Małgorzata Kralka w  rosarium L’Age bleu Rose Park, Stowarzyszenia Lost Beauties 2012.

Remontantka .

Hodowca – Francois Lacharme, rok 1864.

To rzadko spotykana , cenna i bardzo  ładna odmiana. Kwiaty kuliste, ciemno czerwone o nieco “buraczkowym ” odcieniu.Kolorystyka tej odmiany nie jest jednakowoż stabilna. Tuż po rozwinięciu się jej o aksamitnej teksturze płatki są szkarłatne, później, ciemno czerwone z prawie czarnymi przebarwieniami. Kwiaty średnicy 8-9cm, złożone z około 30-40 płatków. Dobrze powtarza kwitnienie.

fotografie – przez uprzejmość Pani Urszula Trętowska w rosarium Lost Beauties 2012.

Zapach – umiarkowany.

Krzew o pokroju wyprostowanym i dobrze rozgałęziających się pędach na których z rzadka rozmieszczone są małe kolce. Dobrze zagęszcza się . Osiąga wysokość około 1m. HMF ostrzega, że jest  podatna na mączniaka prawdziwego. Mrozoodporność  w zależności od źródeł jest podawana różnie 5 lub 6 strefa usda.

Liście drobne, ciemno zielone.

Pochodzenie – Sport od General Jacqueminot .

Madame Alfred de Rougemont

Róża burbońska- choć opinie w tej materii są bardzo rozbieżne. Jedni klasyfikują ją jako remontantkę, inni nawet jako noisette. Ja jednakowoż podaję za Brentem Dickersonem.

Hodowca – Lacharme, rok 1862.

Kwiaty – Z różowo karminowych pąków rozwijają się perfekcyjnie ukształtowane i zwłaszcza w pierwszej fazie rozwoju, czysto białe kwiaty. Później na płatkach mogą sie pojawić karminowo różowe plamki na płatkach.Kwiat  jest jak już wspomniałem , doskonale uformowany i bardzo pełny. Mnie, na pierwszy rzut oka przywodzi centifolie.Kwiat nie jest specjalnie duży, osiąga bowiem średnicę 6-7 cm a mimo tego, że złożony jest z ponad 50 płatków ma dużą łatwość kwitnienia i nie jest zbytnio wrażliwy na warunki pogodowe.

Zapach umiarkowany.

Fotografie – przez uprzejmość Elżbieta Kozak i Małgorzata Kralka w ogrodzie Andre Eve 2011.

Krzew jest zgrabną, kompaktową rośliną nie przekraczającą wzrostu jednego metra. Tak pędy jak i raczej drobne liście są w kolorze jasno zielonym.Mrozoodporność jej nie powinna być mniejsza jak 5 strefa usda ze względu na obecność w zestawie genów róży damasceńskiej.

fotografie – przez uprzejmość – Pani Urszula Trętowska w ogrodzie Lost Beauties 2012.

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Pochodzenie; Madmoiselle Blanche Laffite x Sapho/Vibert/.Henry Ellwager w swoim chętnie cytowanym do dziś dziele The Rose a wydanym przecież jeszcze w 1882roku, wyróżnia jako istotną grupę róż hybrid noisette, a następnie dzieli je na dwie grupy.

Z kolekcji Pani Urszuli Trętowskiej.

Typowym przedstawicielem grupy pierwszej tych mieszańców uznał Mademoiselle Bonaire. Natomiast przedstawicielem grupy drugiej , roślin o słabszym nieco wzroście i gorszych jakościowo kwiatach, uczynił właśnie omawianą tu Madame Alfred de Rougemont oraz Coquette des Alpes.

Catherine Soupert

Ta pełna wdzięku róża, to remontantka wyhodowana jeszcze w roku 1879 przez Francois Lacharme. Kwiaty ma delikatnej budowy o muszelkowato ukształtowanych płatkach i kulistym kształcie kwiatów. Delikatnie różowy kolor oscylujący pomiędzy białym a rozmytym różem przypominają porcelanowej urody kwiaty Madamme Pierre Oger, ale są wyraźnie większe, do 10 cm średnicy. Zapach umiarkowany.

Krzew nie jest zbyt wysoki. pędy dorastają do 100cm długości, ale ponieważ są stosunkowo cienkie, pod ciężarem kwiatów przewieszają się w pełne wdzięku małe łuki. Mrozoodporność 5-6strefa usda.

Pochodzenie: Siewka Jules Margottin . Catherine, to córka monsieur Soupert słynnego rosarianina z Luxemburga. Fotografia: Marian Sołtys w rosarium ogrodu botanicznego w Lyonie 2010.

Anne de Diesbach Gloire de Paris

Remontantka, wyhodowana w roku 1858 przez Francois Lacharme.Kwiaty formy półkulistej, ciemno różowe do karminowych o średnicy 8-9cm, złożone z ponad 40 płatków,wyróżnia ją dobry i mocny zapach oraz trwałość koloru kwiatów. Kwiaty są uformowane tak perfekcyjnie, zwłaszcza jesienią, że sprawiają wrażenie sztucznych. Zawiązują się na pędach pojedynczo lub po 2-3 sztuki, nie kwitnie zbyt obficie , ale wiernie przez cały sezon. Pąki kwiatowe ma długie, spiczaste prezentujące się z gracją na pędach.

Chromolitografia pochodzi z dzieła Hippolite Jamain – Les Roses.

Krzew o wzroście 150-200cm,  i luźnym pokroju o pędach uzbrojonych w liczne, drobne kolce. Liście dość duże, niebiesko zielone.

Pochodzenie: Siewka La Reine. Róża ta wraz z Victor Verdier , jest rośliną rodzicielską innej znakomitości Paul Neyron. Róża ta została poświęcona pamięci córki hrabiny de Diesbach amatorki rosarianki z Fryburga.

Elżbieta Sołtys w rosarium im Cervatesa w Barcelonie 2012.

Coquette des Alpes

Róża burbońska,

Hodowca – hodowla Francois Lacharme z roku 1867.

Kwiaty białe z wyraźnie różowym centrum kwiatu. Kwiaty średniej wielkości, o średnicy około 8cm,bardzo  pełne o półkulistej budowie, rozwijają się z czerwonych pąków. Znakomicie pachnąca róża. Po Sapho kwiaty naszej “kokietki” przejęły poza zapachem całe piękno wczesnych róż damasceńskich.

Krzew dorasta do 2m wysokości a pędy ma niezwykle kolczaste. Cieszy nas doskonałą odpornością na choroby grzybowe i tolerancją na uprawę w gorszych warunkach glebowych. Mrozoodporność 5 strefa usda.

Pochodzenie: Mlle. Blanche Laffitte x Sapho. Okazało się, że taka krzyżówka jest niezwykle obiecująca i przyniosła hodowcy wiele niewątpliwej satysfakcji.Otóż możemy obserwować unikalne zdarzenie w historii róż a mianowicie narodzenie pięcioraczków!  Gdzieś ze dwa lata wcześniejszej, tej samej kombinacji rodzicielskiej, narodziła się starsza siostra Coquette des Blanches. Natomiast siostrą bliźniaczą Coquette des Alpes jest o wiele sławniejsza od niej Boule de Neiges. Dodajmy do tego Louise d’Arzens i chyba najmniej sławną  Lady Emily Peel.

Na fotografii Francois Lacharme / 1817-1887/.

Coquette des Blanches

To jedna z tych róż, które bardzo źle znoszą próbę zaszufladkowania, zaklasyfikowania. Może jest tak jak opisuje HMF – hybrid perpetual/noisette/. A może jest tak jak uważa Brent Dickerson, który w The Old Rose Advisor klasyfikuje ją jako różę burbońską.

Chromolitografia z Gallica Biblioteque Numerique – Journal des Roses a druga pochodzi z Rosen Zeitung.

Chromolitografia pochodzi z książki Le Livre d’Or des Roses Paula Heriot .

Wyhodował tą pięknotkę Lacharme, najprawdopodobniej w roku 1865, krzyżując burbona Mademoiselle Blanche Laffitte z damask perpetual Sapho. Otrzymaliśmy w efekcie do podziwiania, piękne białe kwiaty z domieszką zielonych smug i cieni w typie centifolias. Szkoda, że nie możemy dziś zapytać o to monsieur Lacharme, ale z całą pewnością celował w kierunku wyhodowania czysto białej róży. Celu swego nie osiągnął, ale   bliski był perfekcji. Oglądana z pewnej odległości, jako część założenia ogrodowego z pewnością spełnia funkcje białej róży. Gdy otwierają się do słońca, ono podbarwia im centrum kwiatu na różowo.  Kwiaty owe są kulistej formy a średniej wielkości, niezupełnie wypełnione i złożone z około 15-125 płatków. Zakwitają z dużą łatwością pojawiając się na końcach długich łodyg w niewielkich wiązankach, kiściach.

Rycina z katalogu Conard & Dengee rok 1910.

Krzew o dość zwartym,symetrycznym, wyprostowanym pokroju, dorasta do 1,8m wysokości, ponieważ jest silnej i zdrowej konstytucji, szybko zakłada świetny foremny krzew. Jest bardzo odporna na choroby grzybowe. Mrozoodporność 5 strefa usda. Jest to róża o eleganckich, wiecznie zielonych liściach a co za tym idzie w optymalnych warunkach będzie kwitła non stop cały rok. Brent Dickerson  w The Old Rose Advisor str96, podaje za Journal des Roses:”…Dziś, 25 lutego/ w Hawanie/nasze okazy Coquette, całe okryte są mnóstwem kwiatów, istne śnieżki, jej półotwarte pąki przypominają nieco białą kamelię…” Jak na swoje zalety kokietka nasza, nie jest zbyt dobrze znana.

Pochodzenie jako się rzekło ; Mademoiselle Blache Laffite x Sapho .

Boule de Neige

Róża burbońska, tak przynajmniej klasyfikuje ją G. Thomas, bo już HMF widzi ją jako różę noisette.Opinie są tu podzielone. Można powiedzieć, że literatura angielskojęzyczna jest za uznaniem jej jako burbona, natomiast Francuzi uparcie wymieniają ją w grupie noisette. Nie ma wyjścia, ów odwieczny spór będą mogły rozstrzygnąć dopiero badania genetyczne.

Fotografie – w ogrodzie różanym Davida Austina w Albrighton 2016.

Hodowca -Wyhodował ją Francois Lacharme w roku 1867. Znam wielu miłośników starych róż, którzy uważają, że jest to jedna z najpiękniejszych starych róż ogrodowych. Kwiaty  ma w kolorze kremowo białym z zielonkawymi cieniami ,kuliste w formie, rozwijające się z okrągłych podbarwionych na karminowo pąków, nie lubią deszczu.

Kwiat wielkości 5-6 cm, pięknie, klasycznie i symetrycznie , jak to u wczesnych burbonów zbudowany.W miarę rozwoju, zewnętrzne płatki odchylają się mocno a wówczas kwiat składający się z ponad 100 płatków, przypomina kulę , usprawiedliwiając w ten sposób swoją nazwę. Kwitnie małymi , po 5-6 sztuk, wiechami  przez cały sezon od czerwca do października. Pięknie pachnie, zapachem przypominającym jabłka. Mimo upływu 150 lat od swych narodzin ciągle jeszcze nas zachwyca zdobywając nagrody i wyróżnienia na wszelkiego rodzaju różanych pokazach.

Chromolitografia pochodzi z dzieła Hippolite Jamain – Les Roses oraz  z Journal des roses ..

Krzewy o kompaktowym wyprostowanym pokroju, osiągające wysokość około 1,5m , a w dobrych warunkach znacznie więcej, wymaga do prowadzenia podpory. Preferuje wystawę słoneczną w ogrodzie. Ciemnozielone, skórzaste liście ,bardzo gęsto okrywają roślinę, ale trzeba uważać na czarną plamistość. Mrozoodporność 5 strefa usda. Róża ta nie daje rozmnażać się przez sadzonki pędowe.

Fotografie obok – Dzięki uprzejmości Pani Elżbiety Kozak.

“Z pracowni Lacharme, zdolnego i mającego szczęście hodowcy z Lyonu, którego zna cały ogrodniczy świat i który napełnia nasze ogrody cudownymi kreacjami. Ta odmiana jest najwyższej próby; Krzew o wzroście około 1,3m wysokości. Kwiaty są czysto białe/7 cm średnicy/, ale zewnętrzne płatki czasami są podbarwione na różowo; kwitnie licznymi, małymi kiściami… To nie jest wystawowa róża ale w ogrodzie zasługuje na miejsce wśród najlepszych… masa ładnych błyszczących ciemno zielonych liści… dobrze harmonizuje ze śnieżną bielą kwiatów. “[ 18 / 136] Journal de Roses cytat za B. Dickersonem The Old Roses Advisor str.95 . I jeszcze jeden cytat z B.Dickersona również ze strony 95

Chromolitografia pochodzi z książki Le Livre d’Or des Roses Paula Heriot .

“Krzew o dobrym wigorze; pędy przeciętnej wielkości,o pokroju pionowym, czasami nieznacznie rozchodzą się; kora gładka, blado zielona, z licznymi czerwonawymi, haczykowatymi, ostrymi cierniami. Lekko pofałdowane liście są jasno zielone, czasami z czerwonymi obwódkami , podzielone na pięć albo siedem niemal okrągłych listków, które są spiczaste i drobno karbowane … Kwiat około 6.5 cm średnicy pełny, kulisty, bardzo dobrze zbudowany, często pojawia się samotnie na pędzie; Kwiat koloru, czysto białego; płatki duże, powycinane w półokrągłe ząbki, te centrum mniejsze; łodyga kwiatu delikatna, lekko ugina się pod ciężarem kwiatu. Pąk kwiatowy okrągły; działki kielicha w kształcie liści… jedna z najpiękniejszych białych róż “Tym razem według Les Roses Hippolite Jamain i Eugene Forney z roku 1873.

Fotografia w Van der Goot Rosarium 2017.

W roku 1896, Journal des Roses podał wyniki referendum przeprowadzonego przez   magazyn Rosenzeitung, w którym  trzynastu wiodących niemieckich hodowców zostało zaproszonych do oceny 1010 odmian róż  różnych proweniencji (Francja, Anglia, Luxemburg, Niemcy, Belgia, Szwajcaria i Japonia). Biorąc pod uwagę takie cechy jak, wygląd, obfitość i powtarzalność kwitnienia, ostatecznie wybrano 230 najlepszych  odmian róż. Wśród nich była “Boule de Neige”, która otrzymała najwyższą ocenę – trzynaście punktów z  z trzynastu możliwych do zdobycia!

Pochodzenie: Mademoiselle Blache Laffitte x  Sappho . Ta krzyżówka to był dopiero strzał w dziesiątkę, a właściwie  w piątkę  ponieważ  z tej samej krzyżówki szczęśliwy hodowca uzyskał aż pięć doskonałych odmian! Były to poza omawianą tu Boule de Neiges , również  Lady Emily Peel,  Coquette des Blanches,  Coquette des Alpes i Louise d’Arzens , Istne pięcioraczki!

Fotografia nr 2 Marian Sołtys Sangerhausen 2009, nr1 Frank Harrell http://nps-vip.net/history/BenLomond/roses/index.htm*