Moje róże – moja pasja

Julius Fabianic de Misefa

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Herbatnia.

Hodowca – Rudolf Geschwindt, rok 1902.

Synonim – to tylko hipotezy – Maggie, /Eugenie Marlitt?/

Kwiaty szkarłatno purpurowe/ciemno czerwone/, początkowo półkuliste, potem płaskie. Kwiaty złożone są z wielu/ponad 40/ drobnych płatków. Większe zewnętrze drobniejsze wewnętrzne.

Zapach umiarkowany.

xxxxxxxxxxxKrzew o wyprostowanym pokroju. A w warunkach Teksasu gdzie odmiana ta rosła jako powszechnie tam znana róża Maggie, dorasta do 2m wysokości.

Fotografie – Marian Sołtys w ogrodzie Szilvestra Gyory w Dunajskiej Stredzie  2011.

Obserwacje pokazują, że odmiana ta,równie dobrze sobie radzi w warunkach klimatu gorącego jak i chłodnego. Mamy więc możliwość uprawy róży herbatniej w naszych warunkach klimatycznych.

Liście drobne, jasno zielone, matowe o czerwonej obwódce listków.

Pochodzenie – Bardou Job x Souvenir du dr. Passot. Proces identyfikacji tej odmiany jeszcze się nie zakończył. Martin Weingard przekonuje, że Maggie i Julius Fabianic de Misefa to te same róże. Z kolei Erich Unmuth, jeszcze nie do końca jest przekonany nie jest on identyczny z Eugenie E. Marlitt. Przyglądajmy się spokojnie tej dyskusji.

Fotografie: Marian Sołtys w rosarium Baden k. Wiednia.

Beaute Inconstante

Herbatnia/ Noisette?/

Synonim – Belle de Lyon.

Hodowca – Maria /wdowa/Ducher gdy ją wyhodowała w rok 1887, nazwała ją  Beaute de Lyon, a introdukcją zajął się już mistrz J. Pernet Ducher w parę lat później już po jej śmierci, bodajże w roku 1892, nadając jej imię j.w.

Kwiaty, któż opisze ich kolor? Trywialnie rzecz ujmując to cą ciemno różowe z odcieniem fioletu a ich zewnętrze płatki są delikatnie różowe, prawie białe. Problem główny w opisie, polega na tym, że trudno spotkać dwa jednakie kwiaty na krzewie. Kwiaty duże, bardzo pełne.

Zapach – Zapach mocny.

Krzew o pokroju wyprostowanym, wysokości około 150cm. Mrozoodporność 6 strefa usda.

Liście jasno zielone, półmatowe, rewersy listków przebarwione na brunatno czerwono. Ma trochę problemów z mączniakiem prawdziwym.

Pochodzenie – Siewka własna hodowcy/hmf podaje, że najprawdopodobniej jest to Earl of Eldon , zapylona pyłkiem Madame Falcot.

Fotografia – przez uprzejmość Pani Elżbieta KozaK 2011.

William R. Smith

Róża herbatnia.

Hodowca – Ta piękna odmiana jest dziełem hodowcy amerykańskiego z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku , Richarda Bagga. Rok 1908.

Synonimy – President Smith, Jeanette Heller, Bishops Lodge Aimee,Charles Dingee i inne. Ciekawostką pewnego rodzaju jest skąd się wzięło ich aż tyle. Mówi o tym historia poniżej.

Kwiaty jasno różowe, zewnętrzne płatki ciemniejsze.Kwiaty średnicy 8-10cm, złożone z 25-30 płatków.

Zapach mocny.

Krzew wysokości do 90cm. Pędy zabarwione na czerwono.

Liście początkowo jasno zielone matowe, potem ciemno zielone, skórzaste.

Pochodzenie: Maman Cochet x Madame Hoste . HMF za American Rose Annual , rok 1930, str.205-2-7 podaje niezwykle interesującą historię powstania tej róży. Opowiada hodowca.” Pewnego wrześniowego dnia w mojej szklarni w Bridgeton, zauważyłem ładnie rozwinięty kwiat Maman Cochet. Akurat w tym czasie kwitła Madame Hoste. Zapylenie   udało się. Otrzymałem kilka nasion i jedna z siewek to jest właśnie William R. Smits. Gdy przeniosłem się do Filadelfii sadzonkę dałem na przechowanie do znajomego i zapomniałem o niej. Niebawem dowiedziałem się od innego znajomego, że została sprzedana za 500 dolarów pod nazwą Charles Dingee.” Ten “dowcipny” gość a innymi słowy zwykły oszust sprzedawał ją wielokrotnie do różnych szkółek , za każdym razem pod inną nazwą”.

Historia ta , swoją wymową bardzo przypomina mi losy innej amerykańskiej odmiany – American Beauty.

Fotografie – przez uprzejmość Pani Elżbieta Kozak 2010.

Madame Berard

Mieszaniec róży noisette/herbatniej/.

Hodowca – Antoine Levet rok 1870.

Kwiaty o zmiennej kolorystyce uzależnionej od fazy rozwoju kwiatu i warunków uprawowych – najogólniej mówiąc. Waha się od różowo łososiowego do miedziano żółtego. Płatki zewnętrzne mają jaśniejsza tonację kolorystyczną. Kwiaty budowy ćwierćrozetowej, złożone są z ponad 50 płatków, średnicy 11 cm,  powtarza kwitnienie. Kwitnie bardzo wcześnie, na przykład wcześniej niż Marie van Houtte. Kwitnienie jesienne jest bardziej efektowne.

Zapach mocny.

Krzew jest bardzo mocno rozrastającym się klimberem o pędach dorastających do 3m długości/nie u nas/.choć jest to odmiana chyba najodporniejsza ze starych herbatnich. Można się spotkać w literaturze z uwagą , że odmiana ta preferuje wzrost od kwitnienia.

 Chromolitografia z Gallica Biblioteque Numerique – Journal des Roses

Da się temu zaradzić po prostu uszczykując końce pędów co zmusi ją /zachęci/ do wydawania kwitnących krótkopędów. Byłby to nieco łatwiejszy sposób niż przyginanie pędów co nie jest tak prostym zajęciem jak wydanie takiegoż zalecenia. Mrozoodporność 6 strefa  usda.

Liście – jasno zielone, matowe.

Pochodzenie: Madame Falcot x Gloire de Dijon. Kwiaty tej odmiany wiele uroku odziedziczyły po Gloire de Dijon.

Fotografie – Przez uprzejmość Pani Elżbieta Kozak i Małgorzata Kralka w ogrodzie Andre Eve 2011.

Gdy Levet dał na rynek tę odmianę, to propagował ją jako ulepszoną wersję  Gloire de Dijon. Być może i miał rację , jednakże do tej pory  Madame Berard nie stała się tak szeroko uprawiana jak jej bez porównania sławniejsi rodzice.

Fotografie – przez uprzejmość Pani Małgorzata Kralka w Europa Rosarium Sangerhausen 2013.

Mademoiselle Francisca Kruger

Herbatnia

Synonimy – Mademoiselle Francisca Krüger, Mademoiselle Franziska Kruger.Grand Duc Heritier de Luxembourg.

Hodowca Gilbert Nabonand, rok 1873.

Kwiaty rozetowe lub ćwierćrozetowe, o zmiennej kolorystyce, biało różowe z żółtym centrum kwiatu, w pewnym momencie dostają jeszcze miedzianych odcieni. I to wszystko w dowolnej ilości kombinacji. Kwiaty średnicy 9 cm, złożone z ponad 50 płatków o ciemniejszych rewersach, niezbyt nadają się na kwiat cięty. W cieplejszych klimatach ma zdolność kwitnienia przez cały rok bez przerwy.

To odmiana w której ogniskują się zarówno te najlepsze jak i te najgorsze cechy tej rasy.

Zapach umiarkowany

 Chromolitografia z Gallica Biblioteque Numerique – Journal des Roses

Krzew o łukowato przewieszających się pędach długości ponad półtora metra. Tolerancyjna dla uprawy w cieniu, ale również świetnie sprawuje się w gorącą pogodę.

Liście ciemno zielone, błyszczące o skórzastej teksturze i  dobrej odporności na choroby grzybowe.

Pochodzenie. Co do pochodzenia nie ma wśród piszących o różach jednomyślności. B. Dickerson uważa , że  jest to krzyżówka  Catherine Mermet x General Schablikine.

Fotografie- przez uprzejmość Pani Elżbieta Kozak 2011.

Ten mój mocny faworyt  wśród róż herbacianych, ma pełne, płaskie kwiaty, bogato cieniowane żółtym i miedzianym różem na na rewersie. W  książce Juliusa Hoffmana The Amateur Gardener’s Rose Book znajduje się wspaniała ilustracja tej o delikatnie stonowanej kolorystyce, róży herbacianej. Niestety, nie mam tej ilustracji.

Bon Silene

Róża herbatnia.

Synonim - Silene, Goubault .

Hodowca – Modeste Guerin, rok 1834. B. Dickerson przypisuje ją  Hardy’emu 1835. W każdym razie, jest to jedna z pierwszych róż herbatnich uprawianych na zachodzie.

Kwiaty różowe do wiśniowo czerwonych. Kwiaty średnicy do 10cm, złożone z około 25 płatków, rozwijają się się bardzo wydłużonych pąków.

Rycina pochodzi z obszernego wydawnictwa z roku    Dictionaire des roses Maxa Singera z roku 1885 .

Zapach umiarkowany.

Krzew – bujnie rozrastający się tak w górę jak /bardziej/ na boki – do 2 metrów wysokości. Jest odporna na niesprzyjające warunki uprawowe.

Liście – małe, początkowo purpurowe, potem oliwkowo zielone, bardzo zdrowe.

Pochodzenie – nieznane.  Odmiana ta wydała w 1877 roku niezwykle interesujący sport  o nazwie American Banner. Jest to bardzo ciekawa odmiana o paskowanych zewnętrznych płatkach. niestety , nie zachowała się do naszych czasów.Opisywany był też biały sport White Bon Silene.

Na przełomie wieku XIX i XX była bardzo ceniona w stanach Zjednoczonych.

Moritz Plaut podaje następujący opis w Dr. Neuberts deutschem Gartenmagazin z 1879 r.,   strona 353:
„Kilka lat temu kwiaciarnia z Bostonu wprowadziła na rynek pąki róży„ Bon Silène ”, co wywołało sensację ze względu na wspaniałą czerwień kolor i perfekcję kwiatu. Trzeba było nieźle z a nią zapłacić! Dziś róża ta jest dobrze rozpowszechniona w całym kraju i jest ogólnie uznawana za najlepszą różę kwitnącą zimą obok „Safrano” i „Isabelle Sprunt”. Roślina jest bardzo silna, z żółtawo-zielonymi liśćmi i zielonymi pędami. Pączek ma nieskazitelnie drobną formę, w kolorze cudownego fioletu i karminu, z lekkim akcentem żółtego.
Niedawno pojawiła się róża o podobnym kolorze z niezbędną reklamą od panów Veitcha w Anglii, „Duchesse of Edinburgh”. Miejscowi ogrodnicy uważają, że Bon Silène może zostać wyparta przez tę różę.”

I jeszcze jedno świadectwo , katalog Biltmore z roku 1913. “Bon Silène ma głęboko różany lub różowy szkarłatny kwiat, bardzo pachnący i uroczy w swoim ogólnym charakterze i przeznaczeniu. Kwiaty są pełne i bardzo duże. Pąki są również duże i mają doskonały zarys. Roślina silnie rośnie i kwitnie obficie i stale. Kwiaty i pąki są doskonale przystosowane do bukietów i celów dekoracyjnych i łączą,  zalety najlepszych odmian herbacianych róż. Jeśli trzeba ograniczyć liczbę uprawianych róż, Bon Silene można polecić jako jedną z niewielu do wyboru. “

Francis Dubreuil

  Fotografie – przez uprzejmość Pani Urszula Trętowska Montisfont Abbey.

Herbatnia

Synonim - Francois Dubreuil. W necie można ją  spotkać też pod nazwą Barcelona.

Hodowca – Francis Dubreuil, rok 1894.

Kwiat bardzo ciemno czerwony do purpurowego.Jest to chyba najciemniejszej tonacji róża herbatnia na świecie.Inną odmianą, w równie ciemnej czerwonej tonacji jest  chińska* Louis XIV* Z bardzo długiego, owalnego o dobrej formie pąka wychyla się  regularnie zbudowany o pucharowym kształcie kwiat średnicy 7-9 cm, złożony z około 50 ,nieco pofryzowanych o aksamitnej teksturze płatków.

Chromolitografia z Rosen Zeitung .

Kwitnie w zasadzie bez przerwy, jeżeli ma zapewnione odpowiednie warunki również bez przerwy zimowej. Pąki tej odmiany są równie atrakcyjne i dekoracyjne jak kwiaty a to jeszcze z tej racji, że długo pozostają w fazie lekko rozwiniętej.

Zapach- Pachnie, zapach herbatni.

Krzew nieduży, do jednego metra wysokości o bardzo mocno rozgałęziających się pędach.Róża ta niewątpliwie lubi  ciepłe i suche klimaty, jednakże błędem by było posadzenie jej na pełnej ekspozycji słonecznej a to z tego powodu, że jej ciemne kwiaty mogłyby być przypalane przez słońce.

 Fotografie – kolekcja własna 2019.

Liście ciemno zielone o niebieskawej tonacji, matowe.

Przodkowie nieznani. B. Dickerson sugeruje, że jest blisko spokrewniona z Souvenir de David Angers.

Jelizavieta Woroncova, Countess Vorontsov

Fotografia pochodzi ze strony http://kajuta.net/node/2624

Jest to bladoróżowa pnąca róża wyhodowana przez dyrektora Nikitskiego ogrodu Botanicznego na Krymie  Garvitsa, około 1830 roku.Na  HMF przeczytamy, że Terence Reeves-Smyth podaje informację iż róża o nazwie Alupka, to ta sama róża.W katalogu Garvitsta z roku 1829 róża Comtesse Woronzow, umieszczona jest w sekcji róż herbatnich/bengalskich/ z informacją, że siewki jej pochodzą z ogrodu Nikitskiego z roku 1829. Katalog ten zawiera 210 pozycji podzielonych wg, gatunków i odmian. Znajdują się tam prawie wszystkie znane podówczas dzikie róże a nadto duża grupa róż szkockich  sprowadzonych dla podkreślenia  angielskiego charakteru parku. Zawirowania historii a zwłaszcza pokłosie barbarzyńskiej rewolucji  październikowej sprawiło, że z bajkowej kolekcji Garvista nie zostało nic. Nie oznacza to jednakże by nie zostały gdzieś rosnące po nadmorskich krymskich posesjach pojedyncze krzewy. Przypuszcza się , że rosnąca obok werandy Szuwałowskiego korpusu pałacu Woroncowa piękna róża obsypana różowo żółtymi kwiatami  to nic innego jak właśnie Hrabina Elżbieta Woroncowa. Według artykułu jaki znalazłem na stronie Kajuta .net artykuł autorstwa A. Galiczenko,”Wdychając zapach róż”, który twierdzi, że Ałupka spotykana na Krymie nie jest tożsama z różą Countess Vorontsov.

Do dziś ocalał neogotycki pałac wybudowany w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku w Ałupce na południowym brzegu Krymu przez księcia M.S.Woroncowa. Etnograf Jewgienij Majnow w słynnej książce Oczerki Kryma pisał, że “Ałupka to sanktuarium Południowego Brzegu – to jego serce. Wszystkie jego piękności, cała dzika uroda, rozkosz powietrza, barw i form jak w soczewce ogniskują się w Ałupce…Kto zna Ałupkę, ten zna Południowy Brzeg Krymu w najdrogocenniejszych szczegółach” Cytuję za artykułem Mariusza Wilka w w Rzeczpospolitej z dnia 20 02 2011. Czytamy tam dalej: Park dla księcia zaprojektował niemiecki mistrz sztuki ogrodowej Karl Kebach a sadzonki dostarczał dyrektor Garvits z ogrodu botanicznego w Nikicie.

Ta druga rycina przedstawia portret księżnej pędzla słynnego  Alexandre Cabanela. / Z wikipedii/Specjalnie dla żony Woroncowa  Elżbiety / z domu Branickiej/ wyhodował odmianę bladoróżowej róży pod nazwą Księżna Jelizawieta Woroncowa.” Elżbieta Woroncow z domu Branicka,/1792-1880/Uważana była za jedną z najbardziej fascynujących kobiet swoich czasów. Zakochany był w niej A.Puszkin, który poświęcił jej wiele ze swoich wierszy jak np. Talisman i inne.  Warto zapamiętać niesamowite słowa księżnej. “Pozostając w mocy bogactwa i władzy żyjmy tak, by inni przebaczyli nam naszą władzę i bogactwo”. Jej małżonek to Michaił Siemienowicz Woroncow.

Jeżeli jest tak w istocie , że róża Księżna Jelizawieta Woroncowa i Ałupka , to ta sama odmiana, to oznaczałby , że jest jeszcze ona do zdobycia a konkretnie znaleźć ją możemy w L’Hay des Roses. Fotografia może będzie jesienią.

Madame de Watteville

Róża herbatnia wyhodowana przez Jean Baptiste Guillot w roku 1883. Ze względu na kształt kwiatów i duże rozmiary płatków, nazywana była popularnie różą tulipanową/tulip rose/ Trudno jest opisywać kolorystykę róż chińskich ze względu na ich niejednoznaczną kolorystykę. Na dokładkę fotografia nam nic nie podpowie jako, że na cherlawym, zaniedbanym krzaczku był tylko jeden kwiat, który prezentował się wielce nietypowo ze względu na silne porażenie czarną plamistością. Powiedzmy więc ogólnie , że na bazie koloru białego/biało kremowego/ mamy mieszankę odcieni morelowych i różowych. Kwiaty o średnicy do 10cm złożone z 17-25 płatków, zawiązują się na końcach pędów pojedynczo.Poza wszelkimi zaletami kwiaty jej pięknie i mocno pachną.Można by się pokusić o uprawę tej odmiany w pojemniku.

Rycina pochodzi z angielskiego tygodnika ogrodniczego The Garden .

Z opisów odmianowych wynika, że jest to bardzo trudna w uprawie odmiana,podatna na choroby grzybowe, choć z drugiej strony jako jedna z nielicznych róż chińskich rekomendowana jest do uprawy na otwartym powietrzu. Sposób ukształtowania pąków i bardzo duże płatki powoduje, że ma kłopoty z rozwijaniem swoich kwiatów.

ilustracja pochodzi z katalogu Dingee & Conard .

Nadto wiąże tak duże ilości pąków, że dla odpowiedniego ukształtowania kwiatów wymagają one przerzedzania. Spotkać się też można z opinią, że w trakcie swej ponad 100 letniej historii odmiana ta uległa daleko idącej degeneracji i nie ma już takiego wigoru i uroku jaki prezentowała onegdaj gdy to uważana była za jedną z najpiękniejszych róż.

Pochodzenie: nie do końca ustalone. Najprawdopodobniej jest to potomek innej chińskiej róży Adam .

Fotografia: Marian Sołtys w rosarium ogrodu botanicznego w Lyonie 2010.

Fotografie – przez uprzejmość Pani Urszula Trętowska – Montisfont Abbey .

Jak możemy się zorientować po fotografiach i ilustracjach pochodzących z różnych źródeł, nie wszystkie kolekcje mogą się poszczycić autentyczną Madame de Watteville.

Madame Azelie Imbert

Róża herbatnia,

Hodowca – wyhodowana przez Antoine Levet w roku 1870.

Kwiaty złożone z do 25 płatków,  w kolorze żółtym z łososiowym odcieniem. Bardzo podobna do sławnej Safrano.

 Chromolitografia z Gallica Biblioteque Numerique – Journal des Roses

Zapach -Nie pachnie. Kwiaty są wielkiej urody, ale niestety jak większość odmian róż chińskich bardzo szybko przekwitają i zamieniają się w bezkształtne zbiorowisko płatków. Podobne zjawisko możemy zaobserwować u większości mieszańców herbatnich. Dla przykładu podam starszą odmianę Sutters Gold czy współczesną Grande Amore.

Pochodzenie: siewka Madame Falcot. Fotografie: Elżbieta Sołtys w rosarium ogrodu botanicznego w Lyonie.