Moje róże – moja pasja

Lady Clonbroock

Noisette .

Synonim – często pisana jest jako Lady Clonbrok, bądź jak w Cavriglia- fonetycznie Lady Clonbruk .

 Fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico w Cavriglia 2014.

Hodowca – Thomas Smith, rok 1903.

Kwiaty – ciemno różowe w rzeczywistości  – w dostępnych opisach jasno różowe. Nie jestem więc pewien czy to co sfotografowałem w Cavriglia, to opisywana właśnie odmiana.Powtarza kwitnienie.

Zapach -

Krzew – klimber

Liście -

Pochodzenie -

Madame Camille

 Fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico w Cavriglia 2014.

Herbatnia

Synonim – W rosarium Cavriglia opisana jest jako Madame Camille Guilot .

Hodowca – Jean Babptiste Guilot, rok 1871 .

Kwiaty – różowe o liliowym odcieniu i białych rewersach o bardzo interesującej budowie. Kwiat w fazie pąka zapowiada budowę klasyczną , ale później rozwija się w regularną rozetę z wywiniętymi na zewnątrz płatkami. Kwiaty o średnicy do 10 cm, złożone z około 25 płatków.

Zapach – umiarkowany.

Krzew – wysokości do 80 cm.

Liście – ciemno zielone, matowe.

Pochodzenie -

Madame C Ligier

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Herbatnia

Synonim -  Mme. C.Liger .

Hodowca – R. Berland, rok 1899.

Kwiaty – rozetowe do ćwierćrozetowych, różowe z ciemniejszymi rewersami płatków. Kwiaty o średnicy rzekraczającej 10 cm, złożone z ponad 40 płatków .

Zapach – mocny.

Krzew – dziś opisalibyśmy ją jako mini klimber, albo może adekwatniej semi klimber o zabarwionych na czerwono pędach..

Liście – w młodości brunatno czerwone, lub wręcz czerwone, potem jasno zielone

Pochodzenie -

Jak obserwowałem różne fotografie w internecie – to widać ,że funkcjonują, uprawiane są i sprzedawane pod tą samą nazwą egzemplarze o bardzo zróżnicowanych cechach.

Caroline

Herbatnia -

Hodowca – Modeste Guerrin, rok 1838 .

Kwiaty – różowe, średnicy 8 cm, złożone z ponad 40 płatków o ciemniejszym rewersie.

Zapach – mocny

Krzew -

Liście – ciemno zielone .

Pochodzenie – nieznane .

Według Pierre Guillot – cytuję z a Journal des roses – Caroline była matką Souvenir de David d’Angers, 1856 Roberta, Comtesse de Labarthe z roku 1857 Bernedete, oraz Madame Damaizin .

Pink Wave

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Floribunda .

Synonim – Onda Rose .

Hodowca – John Mattock, rok 1983 . Kwiaty – różowe, średnicy 9 cm, złożone z 20-25 płatków.

Zapach – pachnąca.

Krzew – o pokroju wyprostowanym, wysokości do 120 cm.

Liście ciemno zielone, półmatowe.

Pochodzenie – Moon Maiden x Eyepaint .

R hibernica templeton

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Mieszaniec  r. canina z r. spinosissima.

Hodowca –  wypatrzył ją wg. HMF John Templeton, w roku 1802 . Jednakże, jak możemy przeczytać to na tabliczce znamionowej  w ogrodzie Botanicznym Kew Gardens, naturalnie występująca od…Tak więc  datę tę należałby przesunąć na rok 1795. Jak pisze Graham Thomas, J. Templeton wypatrzył dziko rosnący krzew tej róży w Irlandii i otrzymał za to od Towarzystwa Botanicznego w Dublinie nagrodę w wysokości 50 gwinei. Niestety, obecnie w stanie dzikim w Irlandii nie występuje.

 Fotografie wykonane w Kew Garden 2016 .

Kwiaty różowe, pojedyncze, do 5 cm średnicy. nie powtarza kwitnienia. Zakłada ozdobne, pomarańczowo czerwone owoce w kształcie gruszki.

Zapach – pachnąca.

Krzew – raczej po canina, gdyż potrafi urosnąć ponad 2 m wysokości. Mrozoodporna.

Liście – ciemno zielone, matowe – 5 – 7 listkowe.

Pochodzenie – r. Canina x r. spinosissima.

Canina

Fotografia ta przedstawia r. canina Kiese.

Jak gdzieś przeczytałem – najdziksza z dzikich róż.

Trudno i zarazem łatwo przyjdzie mi skreślić tych kilka zdań, gdyż form wymienionych przez specjalistów od taksonomii można doliczyć się i do 500.

Synonimy – W literaturze znana od szesnastego wieku. Nie powinna więc nas dziwić wielość nazw synonimicznych.
Przytaczam je za HMF:

Briar Rose
• Brier Bush
• Dog Briar
• Dog Rose – nazwa pochodzi stąd, że owoców jej używano jako leku przeciw wściekliźnie.
• Hondsroos
• Hunds-Rose
• Rosa belgradensis Pancic synonym
• Rosa canina L.
• Rosa leucantha Loiseleur
• Rosa pseudoscabrata Bllocki ex R.Keller
• Rosa sarmentacea Woods synonym
• Rosa sphaerica Grenier synonym
• Rosa surculosa Woods
• White-flowered Rose.

Nadto jeszcze nasze, ludowe nazwy: psia róża, która jest tłumaczeniem nazwy łacińskiej, oraz szypszyna (stąd szypszyniec różany), nazwa o pochodzeniu słowiańskim. Oczywiście , dla literatury anglojęzycznej strefa językowa słowiańska nie istnieje, ale poradzimy sobie i bez nich.

Kwiaty – pojedyncze, ale bardzo zróżnicowane w kolorze. Od czysto białych , poprzez jasno różowe do intensywnie różowych. Kwiaty średnicy około 5 cm. Kwitnie bardzo obficie, ale oczywiście nie powtarza kwitnienia. Zakłada całe mrowie bardzo dekoracyjnych, jednakże niezbyt dużych, jeżeli porównamy je z rugosą, owoców.

Zapach – pachnie, ale są formy pozbawione zapachu.

Krzew – Są to rośliny o bardzo zróżnicowanej budowie. Od mocnych krzewów zbudowanych  mocnych łukowato wygiętych zielono zabarwionych pędów dorastających do 2-3 m długości – do pnączy. Na stronie ogrodu botanicznego w Wilnie, znajdziemy informację, że spotkano egzemplarze o pędach dochodzących do 10 m ! długości. Pędy zwłaszcza młode zachowują kolor zielony.

Liście – one również nie grzeszą stałością. Znajdziemy czysto zielone , ale również mniej i bardziej szare. Odporność na choroby grzybowe – stuprocentowa.

Występowanie –  Występuje na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Można ją spotkać prawie w całej Europie, na terenach do 1500 m n.p.m. ale w Himalajach spotkamy ja znacznie wyżej, w Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich, na Maderze, w Azji, rozprzestrzeniła się także w Australii i Nowej Zelandii . W Polsce jest gatunkiem pospolitym.

Zastosowanie – wielorakie wszystkie nie sposób wymienić więc podam kilka tylko przykładów:

1.Roślina lecznicza
Surowiec zielarski: dojrzałe owoce  . Są składnikiem wielu mieszanek ziołowych. Zawierają oprócz ogromnej ilości witaminy C garbniki, karotenoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, cukry, pektyny. Owoce są niezwykle bogatym źródłem witaminy C – zawierają jej dziesięciokrotnie więcej niż porzeczka czarna. Już 1-3 jej owoce w zupełności wystarczą do pokrycia dziennego zapotrzebowania człowieka na tę witaminę. Naturalna witamina zawarta w owocach jest przy tym trzykrotnie bardziej skuteczna od witaminy syntetycznej w tabletkach. Owoce róży mogą być używane do sporządzania przetworów i win .  Owoce dzikiej róży zawierają również witaminy A, B1, B2,, E, K i kwas foliowy, flawonoidy, kwasy organiczne, pektyny oraz garbniki .
Działanie: słabo rozkurczające, żółciopędne, łagodnie moczopędne. Róża jest stosowana przede wszystkim jako lek ogólnie wzmacniający, ale także pomocniczo do leczenia różnych schorzeń wątroby, nerek i przewodu pokarmowego . Chronią przed szkorbutem.Kwiat dzikiej róży może być wykorzystywany przy niestrawności, bólach gardła a także dolegliwościach skórnych
2.Przetwory- Jest znana od czasów ludzi pierwotnych, którzy traktowali jej owoce jako codzienne pożywienie. Z owoców lub utartych z cukrem płatków róży przyrządza się dżemy i konfitury. Specjalnie przyrządzone konfitury z dzikiej róży mogą być skutecznym lekiem na chorobę zwyrodnienia stawów . Z nasion wytwarza się olej z dzikiej róży.

3. W szkółkarstwie Rosa canina jest używana jako podkładka dla róż szlachetnych.

4.Gatunek ten był w dawnych czasach sadzony w pobliżu fortyfikacji, gdzie wraz z głogiem i tarniną stanowiły naturalne zasieki obronne.

Odmiany i formy. Wymienię w tym miejscu tylko kilka przykładów, gdyż jest to w zasadzie temat na odrębne opracowanie.

Kiese – opisałem ją w innym miejscu -* Kiese*

Sonia – to mieszaniec z multiflorą, M. Horvath’a z roku 1939

Una- to z kolei krzyżówka z Gloire de Dijon  G. Paul’a z roku 1850. Jak widzimy, Paul już przed Geschwindem próbował wykorzystać walory caniny.

Brög‘s Stachenllose - to z kolei bliżej niezdefiniowany mieszaniec caniny Roberta Brög z roku 1896.

Heinsohn‘s Rekord – to z kolei bezkolcowa forma wyselekcjonowana przez  Heinsohna w roku 1935.

Inermis – to z kolei samoistnie powstała forma/nie wiemy komu mamy zwdzięczać jej odkrycie/, która znalazła szerokie zastosowanie w szkółkarstwie jako podkładka. Z kolei hodowcy i szkółkarze dokonywali mniej lub bardziej udanych własnych selekcji. Przykładowo Inermis Clou z firmy Tantau, Inermis Heist, Inermis Klosterhuist, Inermis Kordes,

 Chromolitografia z Gallica Biblioteque Numerique – Journal des Roses

 Rosa canina ‘Schmidts Ideal ‘R. lub corymbifera , lub Rosa corymbifera, lub Rosa dumetorum, Rosiers des Buissons. Pochodzi najprawdopodobniej z terenów Rosji. Również zrobiła wielką karierę jako materiał na podkładki.

Andegavensis. – jest to krzyżówka z r. stylosa.

Fotografie – przez uprzejmość Pani Urszula Trętowska – Montisfont Abbey

Ciekawym przypadkiem jest też r.hibernica Templeton znaleziona przez J. Templetona w Irlandii w roku 1802,a będąca krzyżówką z r. spinosissima. Fotografia – powyżej.

  To, z kolei mój egzemplarz. Pochodzi z odrostów korzeniowych , z jakiejś podkładki, której używa dr. A. Chodun. Pędy jej dorosły do około 6 m długości. Pierwej wspięły się po rosnącym obok cisie, po czy malowniczo opadły w dół. Już ją wyciąłem, gdyż na takie kolosy nie ma miejsca moim ogrodzie.

Oczywiście to są tylko przykłady.

Rosa Vollendung

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Floribunda .

Hodowca – Wilhelm Kordes, rok 1943.

Kwiaty – w kolorze różowym z ciemniejszymi rewersami płatków. Jednakże największym walorem tej róży nie jest kwiat a piękny, elegancki pąk z którego się wychyla.

Zapach umiarkowany.

Krzew – dobrze rozrastający się, wysokości 80- 100 cm.

Liście – jasno zielone, półmatowe, skórzaste.

Pochodzenie – Crimson Glory x Else Poulsen .

Rosa bengalesis persoon

 fotografie – Marian Sołtys w Roseto Botanico Cavriglia 2014 .

Brak dostępnych danych nt. tej odmiany. Nie mam dostępu do katalogu odmian rosnących w Cavriglia by podać coś więcej.

W rosarium Cavriglia jest pokaźna kolekcja róż chińskich, którą w większości opisałem. Dane tej odmiany podam w oparciu o obserwacje bezpośrednie.

Róża chińska-

Hodowca  -

Kwiaty – kuliste, różowe, średnicy 8-9 cm, złożone z 20 -25 płatków.

Zapach – nikły lub bez zapachu.

Krzew – wysokości nie większej jak 80 cm, o czerwono zabarwionych pędach. Krzew o nieuporządkowanym pokroju.

Liście-  zielono niebieskie, o dość kiepskiej odporności na choroby grzybowe.

Bubble Double

 Fotografia  Nina Wróbel Rosarium Ogrodu Botanicznego Bronx .

Krzewiasta.

Hodowca – William Radler, rok 2011.

Kwiaty – różowe interesującej budowy, średnicy 8 cm , złożone z 25 – 30 płatków.Kwitnie wczesna wiosna a potem powtarza jesienią. Bardzo przypomina mi The Double Pink Knock Out, ale kwiat składa się z większej ilości płatków.

Zapach -

Krzew – wysokości 90-120 cm.

Liście – półmatowe.