Niphetos
Najbielsza z białych róż – napisał Foster – Meliar. Ta czysto biała róża herbatnia wyhodowana przez niejakiego Bougere w roku 1835. Ci z rosomanes, którzy bliżej zetknęli się z różami herbatnimi wiedzą najlepiej jak wielką rzadkością wśród nich są czyste, nie zmieszane kolory. Mocno pachnące, śnieżno białe kwiaty rozwijają się z eleganckich wysmukłych pąków i przybierając kulisty kształt nigdy nie otwierają się do końca, co zapewnia jej aurę tajemniczości i dystansu. Kwitnie przez cały sezon kulistymi kwiatami o średnicy 8-9 cm i zbudowanymi z 25-30 bardzo miękkich płatków a kwiaty umieszczone są na przewieszających się pędach. W Anglii wielkie zasługi w jej rozpowszechnieniu miał najbardziej wzięty i najsławniejszy kwiaciarz owych czasów, niejaki Standish z Bagshot , który właściwie ocenił jej urodę i zalety, zresztą jej spiczaste pąki w owych czasach były prawdziwie rzadkością. Zwiastowały nowy standard elegancji kwiatów.
Chromolitografia pochodzi z książki Le Livre d’Or des Roses Paula Heriot oraz z Rosen Zeitung.
Niewielki krzew z rzadka dorastający do 1m wysokości, dobrze się rozkrzewia. Okryty jest gęstymi raczej małymi, jasno zielonymi liśćmi.Mrozoodporność wg HMF 6 strefa usda, ale nie wydaje się to być prawdą gdyż w wielu opisach czyni się zastrzeżenia iż róża ta nie lubi ostrzejszych warunków klimatycznych, nie lubi też wilgoci i jest to raczej roślina szklarniowa.
fotografie – przez uprzejmość Pan Tadeusz Kurek
Pochodzenie: Nieznane, ale spotkałem się z opinią iż jest to sport od Catherine Mermet. Róża ta mimo swej niewątpliwej urody już w latach 60 XIX wieku uważana była za zaginioną. Do życia przywrócona została dzięki przypadkowemu odkryciu w ogrodzie Blue Ridge w Wirginii w roku 1860. Bardzo różne informacje spotykałem na temat tej róży. Na przykład , że do handlu trafiła dzięki firmie Granger of Suisnes co w zasadzie wykluczałby informacje poprzednią. W szkicu o Andre Eve, który opiera się o wywiad z tym sławnym rosarianinem, spotkamy się z jego stwierdzeniem przypisującym sobie zasługi przywrócenia Niphetos do obiegu handlowego. I komu tu wierzyć? A może róża ta zapadała w niepamięć jej przywracana była kilkakrotnie? A że tak mogło być pokazuje przykład jaki nam daje Francois Joyaux w swojej książce La Rose un passion francaise. ‘Pod koniec XIX wieku , korzystając z tego, że pojawił się sprawny transport kolejowy , na lazurowym wybrzeżu zaczyna rozwijać się produkcja róż na kwiat cięty. Ponieważ hodowcy na początku nie mają odmian specjalnie do tego celu przystosowanych, przywracają do łask róże , które zostały w pewnym sensie zapomniane jak Niphetos, Safrano czy Madame Falcot . – str. 171.
Spotkamy się również z pnącym sportem od Niphetos – Niphetos climbing wyselekcjonowanym przez Williams & Keynes w roku 1889 Była bardzo podówczas popularna w Anglii. Jak pisze Jack Harkness w swojej wydanej w roku 1978 książce Róże, jeżeli uprawiamy ją pod szkłem, a tylko taka uprawa daje zadowalające rezultaty, to kwitnienie jej jest nieco za skąpe w relacji do wielkości krzewu. Jednakże i tak obok Marechal Niel była to najcenniejsza odmiana. To róża o wielkich walorach handlowych, która łatwo uszkadzana jest przez deszcz jednakże jej piękne długie pąki pokazują nieskazitelną biel w warunkach szklarniowych, dzięki czemu przez wiele lat nadawała standard różom sprzedawanym z pod osłon na kwiat cięty. Zaskakujące jest, że tak delikatny kwiat odniósł tak wielki sukces na rynkach, zapewne dlatego, że używana była na tzw. krótkie okazje takie jak okolicznościowe wiązanki, bukiety ślubne, czy jako kwiaty do butonierki. Główną tu atrakcją były jej długie , wysmukłe pąki które w tamtych czasach były niebywała atrakcją i nowością. Ta obietnica piękna składana przez Niphetos we wstępnej fazie rozwoju nie była przez nią dotrzymywana tym którzy zdecydowali się ją zostawić sobie po imprezie. Kwiat się rozwija brzydko a zewnętrzne płatki więdną.
Nazwa jej wywodzi się z języka greckiego co oznacza po prostu “śnieżny”. Fotografia: Marian Sołtys Europa Rosarium Sangerhausen 2009.
W dwutygodniku Ogrodnik Polski z 1885 roku , numer 10, znajdziemy piękny opis tej odmiany dodatkowo przyozdobiony interesującym drzeworytem.
Pomimo bardzo trudnej hodowli w krajach północnych, gdzie?pod gołem niebem róże herbatnie prawie zawsze źle zimują, pozostaną one jednak najulubieńszemi z kwiatów. Cudowny prawie, upajający zapach, połączony z wdzięczną formą i delikatną zwykle barwą?kwiatu, odbijającego wypukło na tle wielkich, lśniących, często barwnych liści, jednają im wielu zwolenników. Niestety jednak, trzeba?warunków przyjaznych, ciepłej wystawy, dobrej ziemi lub dobrego la‐ta, by się kwiaty tych królowych pomiędzy królowemi, należycie rozwinęły. Wszak wielu z czytających te słowa, zapewne nie widziało?ani razu, dobrze rozwiniętych, olbrzymich kwiatów Marechal Nie/,?chociaż róża ta znajduje się w każdym większym zbiorze. Za to pod szkłem rozwijają się róże herbatnie nie tylko u nas, w całym majestacie, ale nawet w daleko na północ posuniętym Petersburgu. Należy też przypuszczać, że wkrótce hodowla róż herbatnich pod szkłem, u nas się rozpowszechni.?W tem przewidywaniu, podajemy na wstępie podobiznę przecudnej róży herbatniej „Niphetos,“ którą zawdzięczamy uczynności braci Schultheissów, właścicieli na cały świat sławnego zakładu róż w Steinfurcie pod Nauheimem w Nasauskiem. Róża „Niphetos“ nie?potrzebuje opisu, jest to bowiem niby Marechal Niel, lecz nie złoto-żółty—tylko biały. Taż sama obfitość czerwonawych w młodości, wygiętych pędów; takież same ogromne, zwieszone, tulipanowej formy?kwiaty; taż sama upajająca woń czysto-herbatnia, doskonała.?Róża ta zaliczona do wszystkich wyborowych kolekcyj i coraz?więcej rozpowszechniająca się, daje się pędzić pod szkłem, równie dobrze, jak jej pierwowzór. Francuzi znają Niphetos, pod niewłaściwą?nazwą Duschesse Mathilde. Dla trudnego mnożenia i wyjątkowej piękności, nawet w Niemczech (np. u Schultheissów), sprzedają wysokopienne róże Niphetos, po 3,50 do 4 mk., sztukę.