Fotografia: Marian Sołtys Europa Rosarium Sangerhausen 2009.

 

Arkansas rose, Cinnamomeae.rose arkansana -porter. Rodzima róża amerykańskich prerii. W roku 1874 wyszła książka Johna Coultera i Thomas Portera w której ten drugi dał jej pierwszy w historii opis. Kwiaty pojedyncze na ogół w 3 kwiatowych kwiatostanach choć również pojawiają się pojedynczo, pięciopłatkowe o średnicy do 5cm. Kolor kwiatów jasno do ciemno różowych z białą bazą płatków.Cechuje ją długi okres kwitnienia bo maj – lipiec jako, że zakwita zarówno na pędach starszych jak i też na tegorocznych. Ładnie i mocno pachnie, w XIX wieku jej płatków używano do produkcji aromatyzowanych olejków.Róża ta  jest oficjalnym kwiatem/emblematem/ stanu Iowa. Uchwała senatu stanowego w tej sprawie została podjęta w roku 1897 a zgłosił ją senator Mitchell.

Krzew o łukowato wyginających się pędach o długości do 120cm. czerwonawych, pokrytych nierównej wielkości kolcami. Rozprzestrzenia się za pomocą głęboko ukrytych pod ziemią kłączy, sięgających w głąb nawet do 20 m! Generalnie jednak rozmnaża się raczej trudno. Zasiedla prerię, pobocza lasów i pobocza dróg. Liście średnio zielone, matowe 7 -11 listkowe, listki owalne do okrągłych.

Owoce czerwone o średnicy 1-1,5cm, okrągłe, były szeroko wykorzystywane przez ludność tubylczą. I tak na przykład Pawnisi używali liści tej róży do leczenia oparzeń a Omahowie napary owoców i korzeni do leczenia stanów zapalnych oczu .Nadto owoce używane były jako rezerwowe źródło pożywienia.Można wiec powiedzieć, że odgrywała podobną rolę jak galijska w Europie. Mrozoodporność 4 strefa usda. Uważa się, że jest podatna na rdzę róży, ale w warunkach naturalnych ta przypadłość powodująca wcześniejszą defoliacje sprzyja wcześniejszemu drewnieniu pędów i lepszemu przygotowaniu sie jej do spoczynku zimowego.

Głównym powodem, dla którego R. arkansana nie była częściej używana jako rodzic, jest prawdopodobnie trudność w uzyskaniu pierwszego krzyża. Pomiędzy R. arkansaną i różami hodowlanymi istnieją silne międzygatunkowe bariery sterylności, ale kilka róż  taka floribunda,  jak „Donald Prior”, akceptuje pyłek R. arkansana . Hybrydy pierwszej generacji są często umiarkowanie płodne , ale mogą być krzyżowane z roślinami siostrzanymi lub z powrotem u jednego z rodziców.

R. arkansana jest tetraploidem, zawiera 28 chromosomów, a więc można budować na jej bazie krzyżówki z mieszańcami herbatnimi, chociaż istnieją silne bariery międzygatunkowej sterylności między R. arkansana  a współczesnymi. Wiedzą o tym wszyscy którzy zajmują się hodowlą róż, że mieszańce F1 są trudne do uzyskania. Jednak warto się trudzić gdyż      R. arkansana zapewnia mieszańcom z jej udziałem  mrozoodporność  potomstwa  a nadto nadaje dłuższy czas kwitnienia tym mieszańcom przekraczający 6 tygodni. Cechę ta ukształtowała w sobie poprzez następujące po sobie przez tysiące lat cykle rozwoju wegetacji i następujących po nich pożarach prerii.

Jak  pisał Henry Marshall:” Wydaje się, że korzystanie z R. arkansana jako odpornego rodzica ma kilka zalet. Jest dobrze przystosowany do ostrej zimy i lata kanadyjskich prerii. Ma taką samą liczbę chromosomów (28), jak większość mieszańców herbatnich i floribund. Jest to nisko rosnący gatunek, który przystosował się do częstych uszkodzeń roślin poprzez wypas lub pożary , a to poprzez kwitnienie na nowym wzroście pochodzącym z poziomu gruntu lub pod nim. Z pozoru przypomina to powtarzanie kwitnienia delikatnych róż, ale kwiaty nie są wytwarzane na drugorzędnych gałęziach aż do następnego lata. Ten zwyczaj pozwala jednak na dłuższy okres kwitnienia. Chociaż nie jest to najbardziej odporny na zimę gatunek, to jest tolerancyjny dla suchych, średnio alkalicznych gleb, rzadko też staje się chlorotyczny.”

I dalej:” Nasz program hodowlany opiera się na wykorzystaniu R. arkansana jako źródła odporności   oraz mieszańców herbatnich i floribund jako źródła jakości kwiatów. Unikano innych gatunków jako prawdopodobnych źródeł dalszych. nieprawidłowości hodowlanych. „Assiniboine” to pierwsza generacja  tj.„Donald Prior x R. arkansana (czerwona postać). Została ona skrzyżowana krzyżowo zarówno z rodzicielskimi typami, jak i z kilkoma mieszańcami herbatnimi oraz stworzono liczne kombinacje powstałych hybryd. Dwie wyselekcjonowane ze złożonych hybryd nazwano „Cuthbert Grant” i „Adelaide Hoodless”.  Wymienione odmiany nie są w pełni odporne na zimę, ale są wystarczająco odporne, aby przetrwać bez specjalnej osłony zimowej i są w stanie kwitnąć swobodnie każdego lipca i okresowo aż do późnej jesieni na większości prerii.” cytuję za Canadian Rose Annual, rok 1976.

Róża ta odegrała wielką rolę w rozwoju róż, zwłaszcza w hodowli rodzimych odpornych na warunki klimatyczne i środowiskowe róż kanadyjskich ze stacji doświadczalnej Morden róż z serii Parkland np: róży Cuthbert Grant. Z Europejskich hodowców, jako pierwszy sięgnął po nią Rudolf Geschwind jeszcze pod koniec XIXwieku. używając miedzy innymi róży arkansana do hodowli mrozoodpornych krzyżówek. Nazwa jej odnosi się do rzeki Arkansas w stanie Kolorado.

R. arkansana i większość jej mieszańców można ukorzenić z sadzonek zielonych. Dobrze ukorzeniają się w ciągu około 3 tygodni nawet z sadzonek pąków liściowych, tj. jednego liścia z pąkiem i krótkim kawałkiem łodygi. Powszechne jest pozyskiwanie ponad 90% roślin.

Znane hybrydy R. arkansana mają taki sam pokrój kwitnienia jak ich dziki rodzic. Jeśli szczyt przetrwa zimę lub nie zostanie przycięty, zakwitnie jako krzew. Jeśli cały wierzchołek zostanie odcięty wczesną wiosną, zakwitną na nowym wzroście, ale dzieje się tak, nawet jeśli, gdy występuje stare drewno. Te kwiaty są dostępne później, dostępne mniej więcej  w sposób ciągły   od początku lipca do silnego mrozu.

Hybrydy R. arkansana mogą dać nam róże podobne do Floribundy o wystarczającej odporności na kanadyjskie prerie. Wiele z nich będzie kwitnąć sporadycznie przez cały czas, a inne kwitną w sposób ciągły . Dobrze ukorzenia się z sadzonek dużych, eliminując w ten sposób,  kłopotliwe  stosowanie  podkładek. Wiele mieszańców nosi pigment peonin, który powinien umożliwić opracowanie nowych odcieni czerwieni. W całej liniach pojawił się dobry poziom odporności na plamistość liści, pleśń i rdzę.

 

W roku 1984 James Cole wyselekcjonował od niej podgatunek , który nazwał Peppermint .