Róża burbońska pnąca,  jedna z najsławniejszych róż burbońskich.

Hodowca – Została wyhodowana we Francji przez młodego szkółkarza, wówczas na dorobku, Armanda Garcona w 1881r. O tym rosarianinie nie zachowały się bliższe dane. Ot wiemy, że działał w okolicach Rouen i był prostym hodowcą/producentem/ róż. Jednakże i jego dotknął bakcyl  tworzenia i w okolicach lat siedemdziesiątych XIX wieku posiał około 20 000 róż, uzyskując całkiem dobre wyniki. Zdobył też nagrody za niektóre ze swoich róż, które wystawiał pod auspicjami Towarzystwa Ogrodniczego w Rouen, z których jedna zdobyła Premię na Światowej Wystawie w Paryżu w 1867 roku. W sumie przypisuje się mu wyhodowanie zaledwie pięciu odmian ale w tym takie  okazy jak Etendard de Joanne d’Arc czy jednej z najsłynniejszych róż świata -   Madame Isaac Pereire. Ponieważ jak wspomniałem był to prosty ogrodnik, nie sprzedawał swoich osiągnięć hodowlanych bezpośrednio, ale  korzystał z pośrednictwa Margottina czy Jamain szkółkarzy z okręgu podparyskiego. Oczywiście nie wychodził na tym najlepiej i ci Panowie pozwalali sobie  jego dokonania sprzedawać nie tylko w pod zmienioną przez siebie nazwą ale i często przypisywali je  sobie. Ta praktyka zwróciła uwagę La societe centrale  d’horticulture de la Seine, które dało mu swoje wsparcie  i w efekcie przyznało mu nagrodę  Prix  Bouctot.

I do dziś nie ma problemu z kupieniem Madame Isaac Pereire. Każdy szanujący się szkółkarz ma ją w swojej ofercie, bo też i każdy szanujący się rosomanes chce mieć ją w swojej kolekcji.

Kwiaty –  w aksamitnym szkarłacie o średnicy około 13 cm kwitną cały sezon, trzeba jednakowoż dodać, że kolor jej nieco zmienia się. Czasem widzę w niej wiśniową czerwień a czasem odcienie  fuksjowe/magenta/. Gdyby szukać wzoru stabilności kolorystycznej to wskazał bym raczej na Madame Ernest Calvat ,jej sport, która zdecydowanie trzyma się swego ostrego różu. Kwitnie w kilku falach, pierwsze kwitnienia są nieco zniekształcone , ale kwiaty wrześniowe są niewiarygodnie duże i piękne. G. Thomas w swojej Rose Book na str. 135 pisze: ”Kiedy jest prawidłowo uprawiana, na na dobrej , głębokiej glebie to nie ma sobie równej”.

Zapach – Silnie pachną owocowo (malinowo?). Pani Małgorzata Kralka pisze, że zapach tej róży jest oszałamiający. Uważana jest za jedną z najmocniej pachnących róż. Dostarczała swoich aromatycznych płatków do potpouri tak modnych w tym czasie. Na stronie rosaria.pl. Pan G.Stypuła, tak pisze; ” Uważana, nie bez przyczyny za najbardziej aromatyczną różę. Posiada głęboki i mocny owocowy zapach przypominający dojrzałą malinę, jeden z najsilniejszych wśród wszystkich odmian róż. I co najbardziej atrakcyjne pachnie praktycznie nie zważając na pogodę czy porę dnia. Inne pachnące odmiany są często wybredne i w nie wszystkich warunkach wydzielają olejki wonne”.

Krzew osiąga 1,8-2,5m. Pani Iza Pietras zwróciła, bardzo słusznie , uwagę na fakt samoistnego zamierania roślin. Nie jest to pierwsza uwaga tego rodzaju z którą się spotykam a dotyczy właśnie Isaac Pereire. Powinno to zwrócić naszą uwagę na staranniejsze jej pielęgnowanie a zwłaszcza przycinanie a zwłaszcza usuwanie starszych jak dwuletnie “wykwitniętych ” pędów.

Nazwana została imieniem żony znanego paryskiego bankiera. Wiąże się z tym niezwykła historia , którą tak oto opisuje Jocelen Janion na nie istniejącej już stronie www.rosarosam . W 1880 roku Garcon uzyskał interesujacą siewkę, którą miał zamiar nazwać “Le Bienheureux de la Salle“, po świętym Jean Baptiste de la Salle. Skatalogował ją nawet według tej nazwy. W tym czasie Margottin, inny hodowca róż , zabiegał o – jak byśmy to dziś powiedzieli – sponsoring u Mme. Fanny Pereire, żony słynnego, paryskiego bankiera  Isaaca Pereire.

Chromolitografia pochodzi z książki Le Livre d’Or des Roses Paula Heriot .

A było o co zabiegać bowiem bracia Isaac i Emile byli bajecznie bogaci a dorobili się fortuny inwestując w budowę kolei w północno wschodniej Francji. Potem przenieśli swoje zainteresowania na nieruchomości i też mieli rację , bowiem w owym czasie burzono całe połacie Paryża przebijając słynne paryskie bulwary. Fanny była córką Emila i gdy miała 16 lat zakochał się w niej Isaac. Oczywiście z perypetiami ślub doszedł do skutku i dochowali się trójki dzieci. Gdy w roku 1881 roku, Margottin zajmował się dystrybucją róż Garcona, Isaac  już od roku nie żył , tak więc Margottin wiedział gdzie się udać. I tak to sprzedając róże w Anglii  “zapomniał” o życzeniu/uwadze/ Garcona i rozpowszechniał ją w Anglii pod imieniem Mme Isaac Pereire. W ten sposób metodą faktów dokonanych, róża ta otrzymała nazwę “Mme Isaac Pereire“. Niezależnie od tego zamieszania, była ulubioną różą w Europie końca XIX wieku, a wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują iż dzięki działalności dr Adama Choduna stanie się jedną z najbardziej ulubionych i poszukiwanych w Polsce wieku XXI.

A oto i sama pani Fanny . Na tym portrecie  słynnego Alexandre Cabanela widzimy ją w podeszłym wieku, ale widać, że była piękną kobietą a uroda jej miała silne akcenty południowe jako, że matka jej była pochodzenia hiszpańskiego. Zmarła w roku 1910 w wieku 85 lat.

Trochę inaczej historie te opisuje  pan Darrell Schramm  w biuletynie  Historic Rose Society:” W 1880 roku młody ogrodnik Armand Garçon wyhodował różę, którą nazwał „Le Bienheureux de la Salle” („Błogosławiony La Salle”, założyciel Chrześcijańskich Braci). Miał już nagrody za niektóre ze swoich róż, które wystawiał pod auspicjami Towarzystwa Ogrodniczego w Rouen, z których jedna zdobyła Premię na Światowej Wystawie w Paryżu w 1867 roku.
Kiedy Margottin zobaczył,  Le Bienheureux de  La Salle w ogrodzie Garcona , przekonał swoją zamożną klientkę, panią. Isaac Péreire by wykupiła prawa do niej, najwyraźniej z obietnicą zmiany j nazwy róży na jej cześć.  Margottin mało tego, że zmienił nazwę tej róży i wystawił ją  na wystawie w Londynie w 1882 roku jako „Mme Isaac Péreire” to jeszcze podał ją jako własne dzieło. Kiedy Towarzystwo Ogrodnicze w Rouen dowiedziało się o tym nadużyciu, napisało list protestacyjny, w którym zarzucało Margottinowi fałszerstwo. I chociaż nazwa róży nie wróciła do swojej pierwotnej nazwy, imię Armanda Garçona zostało uhonorowane jako prawdziwego hodowcy. Być może to upokorzenie jest powodem, dla którego Margottin nalegał potem w Journal des Roses, że to on, a nie James Odier (lub JacquesDuval) wyhodowali „Louise Odier”. Ponieważ ci panowie już nie żyli,  nikt mu teraz nie zaprzeczył. Czyżby znów zamienił honor na hańbę?
Kończąc przyjemniejszą nutą. Kobietą uhonorowaną imieniem tej róży była Fanny Péreire (1824 -1910), siostrzenica Izaaka Péreire, który poślubił ją, gdy miała szesnaście lat. Isaac był bogatym bankierem paryskim mogącym się pochwalić wieloma lukratywnymi inwestycjami. Był także znanym kolekcjonerem sztuki, który posiadał obrazy Ingresa, Murillo, Rembrandta i innych. Kiedy kolega   namawiał go do kupienia Vermeera, zrobił to, zasadniczo zapoczątkowując sławę Vermeera. Podobnie jak jej mąż, pani Pereire, była Simonistką, uważającą, że biedni powinni być wspomagani i chronieni przed bogatymi.
Kiedy lekarz uratował życie córce w 1878 roku, pani Périere ufundowała szpital dla społeczności Armainvilliers, gdzie  rodzina Pereire miała posiadłość .  Po śmierci męża zaopiekowała się całą dalszą rodziną. „Mme Isaac Périere” to wielka róża nazwana na cześć kobiety o wielkim sercu.”

W roku 1966, Pani Nancy Steen napisała wielkiej urody gawędę o starych różach, zatytułowaną The Charm of Old Rose a w niej poświęca tej róży taki oto akapit: “Moje najwcześniejsze wspomnienie  o różach, wciąż bardzo żywe, to karminowo-czerwona Madame Isaac Pereire rosnąca na ścianie domu moich rodziców.   W naszym  klimacie  ,  róża ta kwitnie dopiero w późniejszym sezonie;   bardzo późną jesienią, po pierwszym ulewnym deszczu, kwitnie wspaniale, a kwiaty mają piękny kolor. Constance Spry była wielką wielbicielką tej róży i używała jej w wielu kompozycjach kwiatowych,   radzi ona sobie lepiej w chłodnym, wilgotnym klimacie Szkocji niż w Anglii. Prawdopodobnie dlatego rosła tak energicznie na południe od Invercargil; i dlaczego jego zapach był tak niezapomniany. Wystarczy tylko wdychać ten bogaty zapach, aby wrócić do wspomnień  mojego dzieciństwa. Nazwa Pereire pochodzi prawdopodobnie od żony jednego z braci Pereire, którzy byli wielkimi, choć nieortodoksyjnymi, finansistami i bankierami w okresie Drugiego Cesarstwa, kiedy na tronie zasiadał Ludwik Bonaparte, Napoleon III. Awanturnicze metody Pereirów ostatecznie utraciły poparcie ortodoksyjnych finansistów i przyczyniły się do ich upadku, ponieważ Napoleon II nie był wystarczająco silny, aby im pomóc.” Tamże, strona 110.

W książce “Scented Garden” Rosemary Verey (1981) czytamy:

“Wnuk Mme Isaac Pereire, ma przepiękny ogród koło Chartres i tam opierając się o ściany jego domu rośnie dorodny okaz “Mme Isaac Pereire” posadzony jeszcze przez poprzedniego właściciela”.

Pochodzenie: nieznane. foto  W.Gubała, kolejna Marian Sołtys

 

Dziedzictwo tej róży jest imponujące. Już tych kilka przykładów, które pozwalam sobie podać pokazują jak głęboko jest zakorzeniona w hodowli róż zwłaszcza XIXwieku. Oto lista sportów i siewek jakie powstały z jej udziałem jedynie przez pierwszych pięćdziesiąt lat jej istnienia.

Emile Bardiaux  - 1889

Jean Rameau 1919,

Maurice Leveque – 1889

Mme Arthur Oger – 1899

Mme  Ernest Calvat – 1888

Mmme Ernest Levavasseur – 1900

Mme Louise Piron – 1903

Mme Pierre Liabaud – 1890

Mme Roudilon – 1903.

Monsieur Jules Lemaitre 1890.

Mrs. Paul – 1891.

Philemon Cochet – 1895 – Etc, etc, etc…

W zestawieniu takim nie powinno chyba zabraknąć i wnucząt, ale tym może zajmę się innym razem.